Giải phóng mặt bằng sân bay Long Thành: Hai cách thêm vốn đều có “điểm gợn”?

Thứ ba, 14 Tháng 11 2017 22:11

Thảo luận về dự án thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư sân bay Long Thành trước Quốc hội, đại biểu Vũ Thị Lưu Mai (đoàn Hà Nội) cho rằng 2 phương án đều cảm thấy "có những điểm gợn lên".

Đại biểu Vũ Thị Lưu Mai (đoàn Hà Nội).

Băn khoăn về 2 phương án thêm vốn
Tiếp tục kỳ họp thứ 4, Quốc hội đã thảo luận tại hội trường về báo cáo nghiên cứu khả thi dự án thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư sân bay Long Thành.
Một trong các vấn đề lớn nhất của dự án này đó là phương án về vốn. Ở dự thảo nghị quyết phục vụ phiên thảo luận toàn thể ngày 13/11, tổng mức đầu tư dự án là 22.938 tỷ đồng.
Dự thảo nêu hai phương án về nguồn vốn bổ sung, ngoài 5.000 tỷ đồng đã được Quốc hội quyết.
Cụ thể, phương án 1: Bố trí bổ sung 15.000 tỷ đồng trong số 80.000 tỷ đồng cho các dự án quan trọng quốc gia theo Nghị quyết số 26/2016/QH14 ngày 10/11/2016 của Quốc hội và 2.938 tỷ đồng từ nguồn thu tiền sử dụng đất, giao đất tái định cư giai đoạn đầu; trường hợp không đủ thì bố trí từ nguồn dự phòng kế hoạch đầu tư công trung hạn vốn ngân sách Nhà nước giai đoạn 2016-2020.
Phương án 2: Ngân sách Trung ương bố trí bổ sung kinh phí 17.938 tỷ đồng từ nguồn dự phòng kế hoạch đầu tư công trung hạn vốn ngân sách Nhà nước giai đoạn 2016-2020 để thực hiện dự án.
Dự thảo nghị quyết cũng nêu rõ, toàn bộ nguồn thu đấu giá quyền sử dụng đất, giao đất tái định cư, cho thuê đất thuộc dự án được hoàn trả vào ngân sách Trung ương.
Thảo luận trước Quốc hội, đại biểu Vũ Thị Lưu Mai (đoàn Hà Nội) cho rằng 2 phương án đều "có những điểm gợn lên".
Cụ thể, đối với phương án thứ 1 thì theo như tờ trình của Chính phủ cũng như trong báo cáo dự kiến bố trí 15.000 tỷ trong số 80.000 tỷ đồng cho các dự án quan trọng Quốc gia theo Nghị quyết 26.
"Nói đến con số 80.000 tỷ đồng thì trong đây có 70.000 tỷ dự kiến phân bổ cho đường cao tốc Bắc Nam, trong tờ trình mà Chính phủ trình về đường cao tốc Bắc Nam thì đề xuất chỉ sử dụng 55.000 tỷ, còn lại 15.000 tỷ đầu tư cho những dự án quan trọng cấp bách mà không thể dừng lại được, trong đó có 4 dự án đường sắt và 10 dự án đường bộ.
Nếu chúng ta sử dụng nguồn lực 15.000 tỷ này để đầu tư cho dự án Cảng hàng không quốc tế Long Thành thì đồng nghĩa với việc ta cần bố trí nguồn lực khác, tạm thời trước mắt chưa có nguồn lực để bố trí cho 4 dự án đường sắt và 10 dự án đường bộ", bà Mai nói.
Do vậy, bài Mai cho rằng ở phương án một chúng ta cũng phải tính toán để đảm bảo tính hợp lý và theo suy nghĩ cá nhân của đại biểu, việc sử dụng 15 nghìn tỷ đồng trong số 70 nghìn tỷ đồng này cũng chưa thực sự hợp lý.
Còn nếu phương án hai thì theo đại biểu Mai cũng chưa đúng với tinh thần tại nghị quyết của Quốc hội và chính Chính phủ cũng không nhất quán về sử dụng nguồn này.
"Ngay trong Nghị quyết 25 cũng như Nghị quyết 26 của Quốc hội cũng đề ra nguyên tắc chưa sử dụng nguồn lực dự phòng trong thời điểm trước mắt khi chưa cân đối được nguồn lực", bà Mai nói.
Theo đại biểu, để cho dự án có thể triển khai được dù không có phương án nào tối ưu nhưng chúng ta vẫn phải lựa chọn. Tuy nhiên phải luôn quán triệt nguyên tắc đó là mọi khoản chi đều phải có trong dự toán.
Trong khi đó, bại biểu Đặng Thuần Phong (Bến Tre) cho biết, Chính phủ đưa ra hai phương án nhưng trong đó, phương án một không khả thi.
"Chúng ta lấy 15 nghìn tỷ đồng trong số 80 nghìn tỷ đồng này như vậy đường cao tốc Bắc - Nam phía Đông sẽ không thực hiện được như mong muốn", đại biểu nói.
Về 2.938 tỷ đồng từ thu tiền sử dụng đất thì theo đại biểu hiện nay chúng ta chưa giải tỏa xong, đâu có cho thuê đất được mà lấy tiền thuê đất này, cho nên gần như không khả thi.
Do vậy, đại biểu Phong cho rằng phương án hai hợp lý hơn, bố trí trước từ vốn dự phòng sau đó hoàn trả lại sẽ khả thi hơn. "Đây là dự án quan trọng quốc gia thực hiện theo thẩm quyền Quốc hội cũng không có gì sai hoặc không tương thích với quy định pháp luật hiện hành, nên tôi ủng hộ phương án này", ông Phong nói.
Ngoài ra, đại biểu cũng cho rằng tiến độ giải phóng mặt bằng không khẩn trương thì ngủ một đêm sáng dậy chúng ta thấy có thể có những nấm mồ mới, có những loại cây trồng mới, có những công trình mới, những chuồng trại mới làm phát sinh.
"Đặc biệt, chúng ta áp giá thị trường, nếu không quản lý chặt, dân cư thỏa thuận hợp đồng giá đất sang đổi với nhau mà kê giá lên, sau này chúng ta áp giá bình quân sẽ tăng giá thành đội vốn lên rất nhiều, dẫn tới những khiếu nại phát sinh, ảnh hưởng rất nhiều tới quá trình đầu tư cho dự án", ông Phong nói.
Thận trọng, minh bạch khi đền bù xây Long Thành
Phát biểu giải trình ý kiến các đại biểu, Bộ trưởng Giao thông Vận tải Nguyễn Văn Thể tiếp thu các ý kiến và mong muốn Quốc hội ủng hộ dự án.
Bộ trưởng cho biết, hiện sân bay quốc tế Tân Sơn Nhất của chúng ta đang quá tải nghiêm trọng. Những ngày cao điểm sân bay quốc tế Tân Sơn Nhất luôn ùn tắc, không chỉ ùn tắc trên trời mà còn ùn tắc cả đường tiếp cận.
"Trong khi đó, chúng ta còn 8 năm nữa, nếu theo tiến độ này chúng ta thực hiện tốt thì đến năm 2025 chúng ta mới đưa giai đoạn 1 của sân bay quốc tế Long Thành vào sử dụng và 8 năm tới có thể nói rằng đây là một vấn đề hết sức khó khăn cho ngành giao thông và cho cả Thành phố Hồ Chí Minh", ông Thể nói.
Do vậy, Bộ trưởng Thể cho rằng việc triển khai sân bay Long Thành là đòi hỏi cấp thiết, đáp ứng nhu cầu thực tế, khi mà người dân, kể cả các nhà đầu tư và mục tiêu phát triển du lịch, nếu không có sân bay này thì rất khó khăn.
Liên quan tới vấn đề ấn đề vốn, Bộ trưởng cho biết hiện nay, vốn trung hạn nhiệm kỳ này chúng ta tập trung chủ yếu vào đường cao tốc, như vậy thì đường sắt và một số công trình đường bộ dở dang không phải là cao tốc hiện nay đang là bức xúc rất lớn.
"Những công trình đường bộ, những công trình chúng ta đã làm một phần rồi, chúng ta dừng dự án theo Nghị quyết 11 nhưng đến bây giờ có công trình, có cầu mà chưa có đường tiếp cận như thế nếu không bố trí vốn, không làm trong  nhiệm kỳ này thì có thể còn 4 đến 5 năm nữa bức xúc ghê gớm, dẫn đến lãng phí", Bộ trưởng cho biết. Do đó, Chính phủ đề xuất làm sao bố trí nguồn vốn để chúng ta thực hiện 10 công trình quốc lộ đang bức xúc.
Bộ trưởng cho rằng, để phát triển hài hòa các loại hình vận tải trong đó có đường sắt rất mong Quốc hội ủng hộ phương án 2.
Về cơ chế, Bộ trưởng Thể cho biết đây là dự án tiền khả thi nên ông mong trong Nghị quyết của Quốc hội có 2 phần. Phần thứ nhất là cơ chế đặc thù, đây là thẩm quyền của Quốc hội. Có cơ chế đặc thù mà Chính phủ trình, việc đền bù giải phóng mặt bằng, thực hiện chế độ chính sách cho người dân mới nhanh và thỏa đáng.
Phần 2 liên quan đến thẩm quyền của Chính phủ. Dự án gồm 5 phần, khi trình Quốc hội thì trình toàn bộ. Những gì thuộc thẩm quyền của Chính phủ đề nghị trong Nghị quyết Quốc hội giao Chính phủ thực hiện những công việc còn lại như quy mô đầu tư, những vấn đề liên quan đến thủ tục, chuyên ngành..., Bộ trưởng Nguyễn Văn Thể nói.
Về lo lắng của đại biểu ảnh hưởng đến cuộc sống của người dân, Bộ trưởng khẳng định đây là dự án trọng điểm quốc gia nên thận trọng khi thực hiện. Dự án có quy mô rất lớn, ảnh hưởng rất nhiều hộ dân nên sẽ rất thận trọng khi làm.
"Sau khi Quốc hội có ý kiến, Chính phủ phê duyệt, Bộ Giao thông vận tải cùng các bộ, ngành phối hợp với UBND tỉnh Đồng Nai rà soát từng phần việc sẽ thực hiện, lên phương án triển khai sao cho công khai minh bạch", Bộ trưởng Thể cho biết.

 

N.MẠNH/ Bizlive


Bài viết xem thêm